Özgür yazılımın ne olduğunu anlayabilmek için öncelikle bir bilgisayarın yapı taşlarının neler olduğunu tekrarlamakta fayda var. Gündelik hayatımızda giderek daha da kalıcı bir yer edinen bilgisayarlar donanım ve yazılım olmak üzere iki ana gruptaki ürünlerin birlikte çalışmaları sonucu kendilerine verilen görevi yerine getirirler.

Donanım, bilgisayarımızı bir araya getiren fiziki (elle tutulur) parçalara verilen genel addır. Örnek olarak bilgisayarın ana işlemcisi, hafızası, sabit diski, klavyesi ve monitörü donanım ürünleridir. Ana donanım bileşenlerinden bazılarının eksik olması durumunda bilgisayarımız işlevselliğini yitirecektir. Örneğin ana işlemcisi olmayan bir bilgisayarın çalışması beklenemez. Öte yandan ikincil dereceden önemli bazı donanım bileşenlerinin yokluğunda bilgisarımız daha az becerili de olsa çalışmasına devam edecektir. Örneğin, ses kartı olmayan bir bilgisayar, ses üretme yeteneğinden yoksun olsa da diğer amaçlar için hala kullanılabilir.

Bilgisayarlarımız ana kartları, işlemcileri ve son model ekran kartları ile bir teknoloji harikası olabilirler. Fakat bu bileşenlerin işlev kazanmasını sağlayacak diğer önemli bileşen yazılım olmadan bilgisayarımız 2 ile 2′yi çarpıp 4 sonucuna ulaşmaktan bile acizdir.

Yazılım, insanların anlayacağı dilden olan problemleri, istekleri ve işleri bilgisayarların anlayacağı dile çeviren aracıdır. Verimli bir bilgisayar oturumu için, kullandığınız yazılımın ihtiyaçlarınıza uygun olması en az kullandığınız donanım kadar önemlidir. Hatta, bilgisayar teknolojisinin ileri bir seviyeye ulaştığı günümüzde, iyi donanım bulmak nispeten kolay iken, iyi yazılıma ulaşmada büyük sorunlarla karşılaşılabilmektedir.

Yazılımı da kendi içinde çeşitli sınıflara ayırmak mümkündür. Günümüz bilgisayarları asgari olarak “işletim sistemi” denen ve çeşitli donanım bileşenleri ile iletişim ve işbirliğini sağlayan ana yazılıma gereksinim duymaktadırlar. Temelde işletim sistemi yazılımının görevleri oldukça kısıtlı olduğu halde genelde bütün işletim sistemi üreticileri bu işletim sistemini kullanıcıların günlük hayatını kolaylaştıracak çeşitli yazılım ürünleri ile pekiştirirler. Hoşça vakit geçirmek için oynadığımız bilgisayar oyunları, arkadaşlarımızla iletişim için kullandığımız anında ileti sistemleri, web sitelerini gezmek için kullandığımız tarayıcılar, bilgisayarda müzik dinlemek için kullandığımız programlar da işletim sistemi dışında olan yazılımlara örnektir. (Gerçekte yazılımın sınıflandırması biraz daha karmaşık ama bizim konumuz için bu kadar bir ayrım yeterli.)

Yazılım Ciddi ve Zor Bir İştir

Yazılım üretmek belli bir bilgi birikimi ve bu alanda yeterli beceri ve yetenek gerektiren bir iştir. Program yazarken yazılımcı akla gelebilecek bütün olasılıkları hesaba katıp, bu olasıkların tamamını uygun bir şekilde ele almalı ve programın karşılaşılabilecek her koşulda gerektiği gibi tepki vermesini sağlamalıdır. Bilgisayar genel kanının aksine zeka sahibi bir makine olmadığından bizim karşı karşıya kaldığımızda akıl ve tecrübelerimizden bir çıkarıma giderek doğru yolu bulacağımız durumlarda dahi kör bir şekilde kendisine yazılımcı tarafından iletilen adımları takip edecektir. Örneğın, beklenmedik bir şekilde, yazılımcının öngörmediği halde gerçekleşebilecek bir durum örneği olarak, bilgisayarınız kendisini üzerinde çalıştığınız bütün dokümanları silmeye yönelik bir adım ile karşı karşıya bulduğunda, zeka sahibi varlıkların tersine, bu adımı seve seve takip edecektir.

Makul bütün olasılıkları öngörmeye ilaveten, yazılımcının ayrıca bilgisayarın gerçekleştirmesi gereken her işlemi tek tek ve açık olarak sıralaması gerekmektedir. Bilgisayar ne bir adımın eksik olduğunu ne de takip ettiğinde istenmeyen sonuçlar doğuracak bir adımla karşı karşıya olduğunu farketme yeteneğine sahiptir. Bu yönden bakıldığında bilgisayar yazılımcının emirlerine itaat eden, olağan üstü hızı ve sıkılmadan ve yorulmadan çalışma azmine rağmen kendi kendine düşünme yeteneği olmayan bir makineden ibarettir. Bilgisayarın bütün bu özelliklerinden dolayı, yazılım üretmek – özellıkle iyi yazılım üretmek – neredeyse kendince bir sanat sayılabilecek, zor bir iştir.

Özgürlük Nedir?

Bilgisayarımızın bileşenleri, yazılımın bilgisayar kullanımındaki yeri ve kaliteli yazılım üretimindeki zorluklar konusuna kısaca değindik. Fakat esas olarak Özgür Yazılım‘ın ne olduğunu anlamak için yola çıkmıştık. Yazılımı anladığımıza göre, geriye ‘özgürlük’ kavramı kalıyor. Nedir bu özgürlük? Yazılım gibi bir konuyla ne ilgisi olabilir?

Türk Dil Kurumu sözlüğü’ne göre :

özgürlük

1) Herhangi bir kısıtlamaya, zorlamaya bağlı olmaksızın düşünme veya davranma, herhangi bir şarta bağlı olmama durumu.
2) Her türlü dış etkiden bağımsız olarak insanın kendi iradesine, kendi düşüncesine dayanarak karar vermesi durumu, hürriyet olarak tanımlanmıştır.

Özgür Yazılım Derneği’ne göre bu özgürlük tanımı yazılım kavramına aşağıdaki şekilde uyarlanabilir:

“Özgür yazılımın temelinde kullanıcının bir yazılımı çalıştırma, kopyalama, dağıtma, inceleme, değiştirme ve geliştirme özgürlükleri yatar. Daha kesin ve açık bir ifadeyle, kullanıcılara şu haklar tanınmıştır:

* Her türlü amaç için programı çalıştırma özgürlüğü.

* Programın nasıl çalıştığını inceleme ve kendi gereksinimleri doğrultusunda değiştirme özgürlüğü. Program kaynak koduna erişim bunun için bir ön şarttir.

* Yeniden dağıtma ve toplumla paylaşma özgürlüğü.

* Programı geliştirme ve gelişmiş haliyle topluma dağıtma özgürlüğü. Böylece yazılım bütün toplum yararına geliştirilmiş olur. Program kaynak koduna erişim bunun için de bir önşarttır. “

Nedir bu Kaynak Kodu denen şey?

Yukarıda yer verdiğimiz Özgür Yazılım Derneğine göre özgür yazılımın gereklerine baktığımızda derneğin tekrar tekrar kaynak kodu denen bir şeyden bahsettiğini ve ısrarla bu kaynak kodunu talep ettiğini görüyoruz. Peki nedir bu kaynak kodu? Özgürlükten bahsederken bu kadar ısrarla üzerinde durulmasının sebebi ne olabilir? Acaba Özgür Yazılım derneği laf arasında bir punduna getirerek normalde vermeyeceğimiz bir şeyi bizden hile ile almaya mı çalışıyor?

Yazılım üretmenin zor olduğundan bahsederken yazılımcının bizim anlayacağımız işleri, amaçları ve çözülmesi gereken sorunları bilgisayarın anlayacağı bir şekilde sıralaması gerektiğinden bahsetmiştik. Bizim kelimeleri bir araya getirerek konuşmamız ve bu şekilde – çoğu zaman – anlaşabilmemize benzer olarak bilgisayarlar da kendi dillerini konuşurlar. Bu dil bizim dilimize göre oldukça kısıtlıdır ve yanlızca iki kelime, iki harf veya iki şeçenek olarak basite indirgeyebileceğimiz 0 (sıfır) ve 1 (bir) değerlerinden oluşur. Bu iki yapı taşı ile donanım seviyesinde, açık veya kapalı, var veya yok, doğru ya da yanlış kavramları kullanılarak bilgisayara ne yapması gerektiği söylenmelidir. Bilgisayar cevap verirken yine ayni dili kullanacaktır. Bilişim tarihinin ilk günlerinde yazılım üretme işini sadece bu dili gerçek anlamda bilen, başka bir deyişle bilgisayarca konuşabilen insanlar gerçekleştiriyorlardı. Yazılımcı 0 ve 1′ce konuşarak bilgisayardan ne istediğini adım adım anlatıyor, bilgisayarın cevabını ise yine aynı şekilde 0 ve 1′ce olarak alıp sonuca ulaşıyordu. Bu 0 ve 1′ce zamanında yazılım üretmek gerçekten zordu. Bilişim alanında gelişmeler oldukça yine bu bilgisayarca konuşabilen yazılımcılar tarafından tercüme aracı denebilecek yazılımlar üretilmeye başladı. Derleyici (compiler) tabir ettiğimiz bu yazılımların görevi yarı insanca yarı bilgisayarca olarak tanımlayabileceğimiz yeni bir dilde yazılan adımları, bilgisayarın anlayacağı 0 ve 1′ceye çevirmektir. Bilgisayar kendi bünyesinde ve bileşenleri arasında hala bilgisayarca konuşmaya devam etmekte fakat bu tercüman yardımı ile en azından yeni nesil yazılımcıların ne dediğini anlayabilmektedir.

İşte bu insanların da anlayabileceği tercüme öncesi metne, kaynak kodu diyoruz. Kaynak kodunun güzelliği, gerekli eğitimi almış insanların bu metni okuyup anlayabilmesi gerekirse kendi metnini üretip bilgisayara derdini anlatabilmesidir. Dileyen yazılımcı başka birinin yazdığı kaynak kodunu alıp ona ufak tefek değişiklikler yaparak bilgisayara derdini uzun uzun yeniden anlatmak zorunda kalmadan kendi işini de halledebilir.

Program çalıştığına göre kaynak kodu bende zaten var. Değil mi?

Bilgisayarım gayet olağan bir şekilde çalıştığına ve bilgisayar da programlarımın dilini anladığına göre bende zaten bu kaynak kodu denen metin hali hazırda yok mu? Özgür Yazılım savunucuları neden bahsediyorlar? Daha ne istiyorlar?

Buraya kadar okuyup bu sonuca ulaşmanız gayet doğal çünkü yukarıdaki tercüme işleminde gerçekleşen bir adımı atladık. Gerçekte yeni nesil yazılımcı bilgisayarca’ya tercüme edilmek üzere özel bir dilde yazdığı metni kullanıma hazır hale getirmek için bir kaç belli işlemi gerçekleştirmeli. Birinci adım, metnin dil kurallarına uygun olduğundan emin olmak. Metin dilin kurallarına uyuyorsa, tercüme edilmeye hazır demektir. Tercüme işlemini derleyici ile yapıyoruz ve bilgisayarca’ya tercüme edilmiş bir ürüne ulaşıyoruz. Bu aşamada elimizde başta kendimiz yazdığımız kaynak kodu, ve tamemen bilgisayarca olan son ürün var. Son ürünün ne demek istediğini bilgisayarımız çok iyi anlıyor ve ondan istediğimiz her işlemi güzelce gerçekleştiriyor. Bu aşamada bilgisayarca olan ürünü bir arkadaşımıza versek elinde kaynak kodu olmadığı halde bunu kendi bilgisayarında çalıştırdığında bilgisayar bize itaat ettiği gibi ona da itaat edecek ve bizim için gerçekleştirdiği işlemleri onun için de gerçekleştirecektir. Gördüğünüz gibi bir programın çalısması için kaynak kodunun da hazır bulunması gerekmiyor. Tercüme edilmiş metni aynı iş için yeniden kullanabilmek çok güzel bir özellik, fakat malesef özgürlük sözkonusu olduğunda yeterli değil.

Program zaten çalışıyor. Kaynak kodunu ne yapayım ben?

Arkadaşınızdan size böyle bir yazılım ürünü geldiğini düşünün. Elinizde kaynak kodu yok. Programı kullanıyorsunuz ve aynen arkadaşınızın size anlattığı gibi çalışıyor. Fakat program ekranında arkadaşınızın size bahsetmediği bir tuş var. Sizce bu tuş ne yapıyor olabilir? Programı açıp okumaya teşebbüs etseniz, daha önce bahsettiğimiz 0 ve 1 ‘lerle karşılaşacaksınız ve ne demek istediğini anlayamayacaksınız. Tuşa basarak deneyebilirsiniz, fakat ya bu tuş istemediğiniz bir işlem gerçekleştirirse? Tuş örneğinden daha kötüsü, programda varlığını görmediğiniz fakat yine de orada olan bir özellik veya bir hata olmadığını nereden biliyorsunuz? Arkadaşınıza güvenebilirsiniz diyelim, fakat yüzlerce dolar vererek aldığınız programınızın üreticisine ne kadar güvenebilirsiniz? Daha programı kullanmaya başlarken lisans anlaşmasında her türlü sorumluluğun size ait olduğunu ve üreticinin hiç bir şekilde sorumlu tutulamayacağını söyleyen onlar değil miydi? Oysa elinizde kaynak kodu olsaydı, o kodu kendiniz okuyabilir veya arkadaşınıza okutup neler olup bittiğini öğrenebilirdiniz. Belki dünyanın en kolay işi olmazdı, ama en azından mümkün olurdu.

Kaynak Kodu ve açıklık prensibi

Demek ki sadece kaynak kodunda olan, bu koddan derlenen programda olmayan ilk özellik, kaynak kodunun insanlar tarafından anlaşılabilecek bir dilde yazılmış olması. Bu özellik kaynak kodundan üretilen programa olağan üstü bir açıklık kazandırıyor. Kaynak kodu elinizde olduğu sürece program sizden gizli bir işlem, veya üreticinin herhangi bir kötü niyeti olmadığı halde yine de programda mevcut olan istenmeyen bir adım gerçekleştirmeden önce kaynak koduna bakıp önlem alabiliyorsunuz. Beklenmeyen bir sonuçla karşılaştığınızda kaynak kodunu okuyarak sebebini araştırabiliyorsunuz. Kısaca yazılım amacını, kullandığı yöntemleri, belli şartlarda izleyeceği yolu, beklenmedik bir olayda hareket edeceği şekli ve zayıf ve sorun yaratabilecek yerlerini sizden gizleyemiyor, sizi gözü kapalı bir şekilde, ne olacağından emin olmadan programı kullanmaya zorlamıyor.

Yukarıda gözler önüne sermeye çalıştığımız açıklık ilkesi, bir çok yönden özgürlük ilkesi ile örtüşmektedir. Seçme özgürlüğünün gerek şartlarından belki en önemlisi mevcut seçeneklerin açık olarak tetkik edilebilmesi ve seçenekler hakkındaki önemli bütün bilgilere seçim aşamasında ulaşılabilmesidir.

Yazılımı Değiştirebilme Özgürlüğü

Açıklık kavramı tek başına vazgeçilmemesi gereken bir niteliktir. Kullandığı yazılımın kaynak koduna erişimi olan kullanıcı veya yazılımcı, yazılımı kullandıkça, yazılımda eksikler, gelişmeye açık noktalar olduğunu farketmeye başlayacaktır. Benzer bir şekilde, kullanıcı yazılımı gündelik olarak kullandıkça, yazılımın özgün halini yazıp derleyen üreticinin öngörmediği ihtiyaçlarını da bu yazılım ile kolayca giderebileceğini farkedecektir. Bu ihtiyaçları yazılıma ilave etmek her zaman üreticinin menfaatleri bakımından tercih edilen bir durum olmayabilir. Üreticinin istenen konuda yeterli tecrübesi olmayabilir. Üretici başka bir konu üzerinden bütün kaynaklarını kullanıyor ve sizin istediğiniz konuya ayıracak zamanı olmayabilir. Üreticinin bu ek özellik için talep ettiği ücreti karşılayamayabilirsiniz. En önemlisi üretici bir kere yazıp milyonlarca kere çoğaltıp dağıttığı bu yazılım üzerinde sizin istediğiniz değişikliği yapmaya tenezzül etmeyebilir. En nihayetinde, sizin ihtiyacınız diğer şahıslar için size olduğu kadar önemli olmayacaktır.

Böyle bir durumda elinizde kaynak kodu yoksa, hayalinizin gerçekleşme ihtimali yok denecek kadar azdır. Mevcut teknoloji ile kaynak kodu olmayan son kullanıcıya yönelik bir program üzerinde değişiklikler yapmak veya programa yeni özellikler eklemek mümkün değildir!

Eğer şanslı iseniz ve elinizde yazılımın kaynak kodu varsa, olaylar çok farklı ve sizin menfaatinize gelişebilecektir. Derleyicilerin anladığı yazılım dillerini biliyorsanız, kaynak kodunu okuyup, ihtiyacınız olan değişikliği yapıp yeni kaynak kodunu tekrar derleyerek işinizi görebilirsiniz. Kendiniz yazılımcı olmayabilirsiniz. Yazılım işinin ciddi ve zor bir iş olduğunu başta söylemiştik. Şimdi de kesinlikle herkesin yazılımı kendi ihtiyaçlarına göre kendisinin değiştirebileceğini imâ etmiyoruz. Eğer kendiniz yazılımı değiştirecek bilgi ve beceriye sahip değilseniz sizin seçeceğiniz kişi veya kuruluşlara gerekli değişiklikleri ücretini ödeyerek yaptırabilirsiniz. Sonuçta esas olan değişikliği kimin yaptığı değildir. Konu sizin kullandığınız bir programa herhangi bir değişikliği gerçekten yapıp yapmayacağınız da değildir. Esas olan gerekli olabilme ihtimaline karşı bu yazılımı değiştirme özgürlüğünün mevcut olmasıdır. Zaten özgürlükleri özgürlük yapan özelliklerden biri de uygulama zorunluluğu olmayıp, uygulamak isteyenlere de kısıtlama getirmemesi değil midir ?

Benim işime yaradı, alın siz de kullanın.

Dünyadaki hiç bir bilgisayar kullanıcısı, bilgisayarını bir diğeriyle tamamen aynı amaçlarla ve tamamen aynı şekilde kullanmaz. Bu kişilerin bilgisayar kullanış amaçları da aynı değildir. Bu kadar farklılık gösteren bir kullanıcı kitlesine rağmen yine de bir çok noktada ihtiyaçlar ve amaçlarda bir ortaklık mevcuttur. Sizin kaynak kodunu değiştirerek eklediğiniz özellik belki başkalarının da işini kolaylaştırabilir. Bunu anlamanın en güzel yolu, değiştirilmiş programı Internet ortamına koyup, ihtiyacı olanların erişebilmesini sağlamaktır. Bu değişikliği başkalarıyla paylaşmanın size bir zararı olamayacağına göre, neden yapmayasınız? Yazılımı halka açtığınız zaman ihtiyacı olan insanlar bu yazılımı alıp kullanmaya başlayacaklardır. Bir çok kişi için yazılımı kullanan kişilerden alınan bir teşekkür kişinin harcadığı bütün çabaların karşılığı olmaya yeterlidir. Yazılımınızı kullanan insanların bir başka yapacağı da kendileri programlama yapamadıkları için size yeni fikirler sunmak olacaktır. Hatta yazılımı kullanan bir kısım insanlar ona kendi değişikliklerini ekleyerek halka açma yoluna gideceklerdir. Bu şekilde önüne geçilmez bir gelişme ve daha iyiye gitme şüreci yazılımın hayatı boyunca ve o yazılıma ilgi olduğu sürece devam edecektir.

Malesef insanlığın bir bütün olarak ilerlemesini garanti eden bu kaynak kodunda değişiklik yapıp dağıtma işlemi gerçek hayatta bu kadar kolay gerçekleştirilememektedir. Öncelikle günümüzde geniş çapta kullanılan yazılımların ezici bir çoğunluğu kaynak kodu olmaksızın dağıtılmaktadır. Bu yazılımlar ücretli veya ücretsiz dağıtılabilirler. Ödenen ücrete bağlı olmaksızın kaynak kodu olmadan dağıtılan yazılımın üreticinin kendisinin yapmayı tercih edebileceği geliştirmeler hariç olmak üzere geliştirilmesi mümkün değildir. Neredeyse bütün bir yazılım sektörü ücretli veya ücretsiz dağıtılan yazılımların kaynak kodunun gizli tutulup sadece derlenmiş ürünm dağıtma üzerine kurulmuştur.

Kaynak kodunun program ile birlikte dağıtılması her ne kadar sadece derlenmiş ürünün dağıtılmasından nispeten iyi bir durum ise de, tek başına beklentileri karşılamaya yeterli bir yöntem değildir. Günümüzde yazılım konusunu düzenleyen kanunlar kaynak kodu elinizde olsa bile ona değişiklik yapmanızı, değiştirilmiş veya özgün hali ile kaynak kodunu ve derlenmiş ürünü dağıtmanızı yasa dışı sayabilecek bir yapıdadır. Bu gibi durumlarda kaynak kodunun elinizde olup olmaması ulaşılacak sonucu değiştirmeyecektir.

Sonuç

Özgür yazılım kavramına, ve bize neler getirebileceğine kısa bir göz attık. Bütün toplumun yararına olduğu açık olan bu akımın neden hala bütün dünyadaki yazılım konusundaki tek düşünce tarzı olmadığını merak ediyor olabilirsiniz. Malesef gerçek hayatta bizim değindiğimizden çok daha fazla değişkeni göz önüne almak gerekiyor. İlerleyen günlerde, yeni yazılarla sizlere özgür yazılım konusunda bilgi vermeye ve bu değişkenleri incelemeye devam edeceğiz.

Oktay Altunergil – 2003-09-12

Derneğimiz, bu projenin ilk evresinde 620.000 sınıfa bilgisayar ve panel tipi akıllı tahta alınmasının uygun olduğunun ve okullar arası bir ağ alt yapısının oluşturulmasının gerekliliğine inandığının altını çizerek, bu projede Bilişim Teknolojileri Öğretmenlerinin yerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini düşünmektedir. Fatih Projesinin “Fatihleri”, proje kapsamında tüm okullara dağıtılacak olan bilgisayar, akıllı tahta veya projeksiyon gibi cihazların etkili, verimli ve en doğru şekilde eğitimde kullanılmasını sağlayacak, gereğinde bu amaçla tüm öğretmenleri eğitecek olan Bilişim Teknolojileri Öğretmenleridir. Bilişim Teknolojileri Öğretmenleri BT derslerinin kaldırılmasından dolayı “Norm Kadro dışı kalmak” gibi uygulamalarla sıkıntıya düşmüştür. Derneğimiz, çıkartılacak kanun ve yönetmelikler ile Bilişim Teknolojileri Öğretmenlerinin gerçekten öğretmen, formatör veya teknolog kadrolarının yeniden biçimlendirilmesi ve buna paralel olarak BÖTE ve TEF fakültelerinin açılması veya kontenjanlarının uygun şekilde değiştirilmesi gerektiği görüşündedir.

Tübider Bilişim Sektörü Derneği, Fatih Projesinin 2. evresinde tüm öğrencilere tablet PC verilmesinin bugün için hem teknolojik maliyet, hem de eğitim açısından çok doğru olmadığı kanısındadır. Milyonlarca tabletin kullanımında gizli bir maliyet ve içinden çıkılamayacak problemler oluşturacak bakım-onarım gider ve sorunlarının oluşacağını ve bu sebeple konunun, öncelikle deneyimli ve devletten maddi beklentisi olmayan bilişim STK’ları ile tartışılması gerektiğinin altını çiziyoruz. Mutlaka tüm öğrencilere bir eğitim aracı verilecekse öncelikle en azından tüm ilk ve orta öğretim derslerinin, kurulacak ağ ile tüm yurt sathında sunulmasının ardından, sadece bir e-okuyucu/e-kitap düşünülmesi gerektiğini açıkça görüyoruz. Bu e-okuyucu tüm chip, işlemci ve yazılım tasarımları da dahil bilimsel ve teknolojik anlamda Türkiye’de üretilebilir. Ancak bunun sanayi anlamda rantabl olup olmayacağının iyi değerlendirilerek yerli katkının nasıl arttırılacağı daha iyi planlanmalıdır.

Dünya Sağlık Örgütü, Uluslararası Elektromanyetik Güvenlik Komisyonu gibi birimlerce yapılan ve özellikle çocukların cep telefonu kullanımlarının kısıtlanması gerektiğini vurgulayan uyarılar bulunurken ve dünyanın birçok ülkesinde okullarda 3G veya Wifi cihazlarının kullanımı engellenirken, Türkiye’de 15 milyon öğrenciye Fatih projesinde nasıl bir altyapı sağlanacağı sadece teknik açıdan değil, öncelikle sağlık ve güvenlik açısından uzmanlarca incelenmeli ve çocuklarımızın sağlığını tehlikeye atmayacak bir çözüm oluşturulmalıdır.

Niyazi SARAL

www.fotografium.com  internet üzerinden fotoğrafçılıkla ilgili herşeyi ucuza alabileceğiniz bir internet sitesi. Fiyatları gerçekten çok uygun piyasa fiyatlarının altında. Bende bundan bir yıl önce bu siteden alışveriş yapmıştım. Fiyatlar çok uygundu ayrıca gönderi de çok hızlıydı ve birde kargodan süpriz bir Nikon D80 Türkçe kullanım klavuzu çıkmıştı. Telefonda konuştuğumuz müşteri temsilcisine böyle bir klavuzun kendilerinde olup olmadığını sormuştum sağolsun onlarda süpriz hediye olarak göndermişler. İşin açıkçası alışverişi yapılabilecek çok güzel bir firma iletişim yetenekleri çok yüksek ve kesinlikle güvenilir.

Multitasking yaşamak insanın aynı anda birden çok şey yapmaya çalışıp aslında hiçbirşey yapamamasıdır..Multitasking kavramını ilk olarak teknik lise bilgisayar bölümünde okurken duymuştum, bilgisayarcı olanlar bilir multitasking (çoklu görevler) yeni nesil işletim sistemleriyle beraber gelmiş bir kavram yani aynı anda birden fazla programla çalışabilirsiniz bir yandan müzik dinleyip diğer yandan program kodu yazabilir internette gezebilirsiniz. Aynı anda birden fazla iş yapabilme yeteneğidir multitasking..

Geçenlerde birşey dikkatimi çekti belkide sadece biz bilgisayarcılara özgü birşeydir bilemiyorum ama bizlerde günlük hayatımızda aynı anda birden çok iş yapmaya çalışıyoruz, mesela bilgisayarda bir kurulum işlemini başlatıp o arada hemen yemek yemeye çalışıyoruz veya çöpü dökmeye gidiyoruz. Bir yandan facebook a girmeye çalışırken diğer yandan haber okumaya veya ödevimizi yazmaya çalışıyoruz. Hadi yemek hazır diyen annemize hemen şu downloadı başlatayım geliyorum diyoruz. Tamam insan beyni aynı anda birden çok şeyi yapabilecek kapasitededir, vücudumuzda bizim farkına varmadan aynı anda yaptığı işleri saymaya kalksak bilgisayarların bile başedemeyeceği çok büyük rakamlarla karşılaşırız heralde. Benim dikkat çekmek istediğim farklı bir nokta; insanların doyumsuzluğu, çok işler yapmak istemeleri ve bunun sonucunda hiçbir işi düzgün yapamamaları. Üniversitede beraber kaldığım ev arkadaşım Bilal hep bana şunu söylerdi Yaşar sen 50 tane iş yapmayı planlayıp bunlardan sadece 15-20 tanesini yapabiliyorsun yapmak istediklerinin çok büyük bir bölümünü yapamadığın için üzülüyorsun kendini başarısız sayıyorsun ve yüzlerce işle kafanı gereksiz yere meşgul ediyorsun, bense 30 iş planlayıp bunların 28 ini yapıyorum ve planlarımın %90 ından fazlasını tamamladığım için mutluyum ve senden daha öndeyim. Olay açık ve net sanırım rahat olmak lazım  insanın kendisini kasmaması lazım aynı anda çok fazla şey yapmak değil sağlıklı bir şekilde bir işi bitirip diğerine geçmek bir konuya yoğunlaşmak, çokta takıntı yapmadan o konudan sıkılınca başka bir konuya geçmek lazım.

Biz bilgisayarcıların durumu bundan ibaret ASP, PHP, C#.NET, Photoshop, MySQL, Ağ- mağ derken birçok şey yapmak isteyip aslında hiçbir konuda uzmanlaşamayan kişileriz. Bu durumda olanlara tavsiyem sadece bir işle uğraşın ve o konuda en iyisi olmaya çalışın..

2012_osym_sinavlar

ALES, KPDS, ÜDS, KPSS, TUS, DUS, TODAIE, LYS

yüksek gelen elektrik faturaları

Faturayı iyi incelerseniz bizim harcamamızın sadece 15 TL olduğunu görürsünüz geriye kalan 20 TL lik tutar ne olduğunu bile bilmediğimiz tutarlarla dolu. Eğer özelleşmek firmalara bunların yolunu açıyorsa ben özelleşme karşıtıyım bundan sonra. Evimizdeki tüm eşyalarımız yeni, 2010 model ve A+ sınıfı ve tüm gün okulda oluyoruz akşamdan akşama evde bulunuyoruz sürekli çalışan tek elektronik eşyamız buzdolabı, klimamız bile yok! Tüm lambalarımız tasarruflu ve kullanmadığımız zaman lambaları kapatmaya azami derecede dikkat ediyoruz, tüm bunlara rağmen 35 TL gelmesi aşırı derecede anormal ve çok yüksek. Diğer evleri düşünemiyorum. Arkadaşlar 70 TL civarlarında fatura ödediklerinden bahsediyorlar. Evlerini kalorifer sistemiyle ısıtanlar faturaların daha da yüksek olduğunu söylüyor.

Tüm bunların yanında olayın bir başka yüzü de var. Yanan modemlerimiz, güç kaynaklarımız, beyaz eşyalarımız..
Elektrik voltaj değişimleri ve gidip gelmelerinden dolayı evlerimizde yanan eşyalarımız…
Bu kadar yüksek elektrik faturaları tahsil edip elektrik hatlarının eski olmasından dolayı eşyası yanan evlerin sayısı hiçte az değil google de biraz arama yapsanız bu kişilerin haykırışlarını duyabilirsiniz. Elektrik problemi yüzünden yaşanan bu tür sıkıntılarda üreticilerde garanti dışı olduğunu söyleyip vatandaşı bir başına bırakmakta.

Hotmailiniz açıkken aşağıdaki linki kopyalayıp internet explorer url bölümünde yapıştırın.

http://by149w.bay149.mail.live.com/P.mvc#!/mail/EditRule.aspx?n=199907226

Aşağıdaki gibi bir ekran gelecek orada gerekli ayarları yapıp kaydet düğmesine basın bu sayede mail gelse bile hemen silinecek

Yukarıda da ifade ettiğim gibi bilgisayarınıza herhangibir yazılım yük‎lemenize veya ayar yapmanıza gerek yoktur. Bu işlem doğrudan doğruya internet hattınıza uygulanarak filtreleme işlemleri gerçekleştirilir.

Bazı kesimler bu olayı epey abarttı özgürlüklere müdahale olarak lanse ettiler, internet özgürlüktür bu özgürlüğümüz engellenemez vs vs.
Ama ortada bir takım yanlış anlaşılmaların olduğu kesin çünkü bu sistem kimsenin özgürlüğünü falan kısıtlamıyor, isteyen internet kullanıcılarına tamamen kendi rızalarıyla kendi internetlerini güvenli hale getirme fırsayı sunuyor. Bu sistemin hiçbir kötü yanı yok. Bunu istemek benim en doğal hakkımdır ve bu sağlanmalıdır. Aslında geç kalınmış bir uygulama daha önceden böyle bir hizmet sunulmalıydı.

Daha önceleri filtreleme yapmak için programlar kurmak durumundaydık en çok bilineni ttnet in aile koruma şifresi idi fakat ben bu programı kullananı pek görmedim. Zaten şuan günümüz çekirdek ailesinde çocuklar büyüklerden daha iyi bilgisayar kullanıyor durum böyle oluncada çocuklar ya bu şifreleri kırıyorlardı ya da programları devre dışı bırakmanın yollarını arıyorlardı. Ne yazık ki artık bunu yapamacaklar (sistemin kırılması veya filtreyi aşmak mümkün görünmüyor ama bizim afacanlara belli olmaz)

Birazcıkta sistemden bahsedelim, bu sistem size Aile Profili ve Çocuk Profili olmak üzere iki alternatif sunmakta. Bu iki profilden birisini seçebilirsiniz ve bu profillerin altındaki seçenekleri de özelleştirebilirsiniz.

Profillerde Neler Var?

Çocuk ve Aile iki farklı profilin isimleridir. Fakat aile veya çocuğun herhangi bir profili kullanması zorunlu değildir.
Anne babalar da çocuk profili kullanarak İnternetteki günlük işlerini halledebilirler.
Çocuk Profili : Pedagoji, sosyoloji ve psikoloji alanlarında uzman akademisyenlerin bulunduğu bir komisyon tarafından belirlenen kriterlere uygun kategorilerdeki sitelere erişilebilen profildir.
Çocuk profili ile eğitim,ödev, bankacılık uygulamaları, alışveriş, müzik-oyun-eğlence, haber, e-posta, resmi ve kamu siteleri,tatil, özel şirketler, eğitim kurumları, e-devlet gibi pek çok farklı türden siteye erişebilirsiniz.
Aile Profili : Kumar, uyuşturucu, fuhuş, müstehcenlik, şiddet, terör, dolandırıcılık, zararlı yazılım gibi kategorilerdeki siteleri engelleyen profildir.Çocuk profiline ek olarak kişisel sitelere, forum ve paylaşım sitelerine erişim sunar.
Ayrıca sosyal medya, oyun ve sohbet kategorilerini ise ayrı ayrı seçme imkanı sunar.

Nasıl profil seçilir?

Güvenli İnternet Hizmeti almak için İnternet Servis Sağlayıcınızın İnternet sitesi üzerinden işlem yapabilir ya da servis sağlayıcınıza telefon edebilirsiniz.
Aynı yolla, istediğiniz zaman, ücretsiz olarak profilinizi değiştirebilir ya da hizmet almayı bırakabilirsiniz.

Servis sağlayıcılarının İnternet adresleri ve çağrı merkezi numaraları:

İstediğiniz zaman Güvenli İnternet Hizmetini alabilir, istediğiniz zaman profilinizi değiştirebilir, isterseniz bu hizmetten vazgeçebilirsiniz.
Güvenli internetler…

Şunu itiraf edebilirimki bir bilgisayar öğretmeni olarak birçok konuda bilgi sahibi olmam eğitim-öğretim ve okul işleri açısından her zaman çok işime yaradı. Ama belli bir konu üzerine kafa yoran kişilerin hem kafasının rahat hemde uzmanlık alanının olmasından ötürü bunun meyvelerini aldıklarını gördüm. Bende böyle bir alana yönelmeliyim diye yıllardır içimden geçiriyordum, bugün kararımı verdim hatta burayada kocaman kocaman yazayımki bir daha verdiğim kararı unutmayayım C# ile Asp.NET.

C sharp dot Net ile yeni tanıştım bugüne kadar varsa yoksa php idi çokta güzel bir dil fakat nedendir en basit birşey için bile çok kod yazmaktan üşengeç biri olmalıyımki bir türlü phpde belli bir yerlere gelemedim. Bundan sonrada pek değişeceğini sanmıyorum. JOOMLA da gerekli kod düzenlemeleri ve küçük modüller yazmak dışında pekte ihtiyacım da olmuyo zaten.

.NET in günümüzdeki hızlı yükselişi ve web dünyasına getirdiği yenilikler sayesinde insanlar hızla bu platforma yöneliyor birde C# diliyle birleştimi ortaya çok harika bir tablo çıkıyor. Her geçen gün artan kullanıcılar C# programlama dilini şimdiden php nin önüne geçirmiş durumda, bu ilerleme duracak gibide görünmüyor. Günümüzde artık insanlar bilgileri hızlı bir şekilde işlemek bilgileri kolayca yönetmek ve başı sıkıştığında da arayabilicekleri büyük firmaların arkalarında olmasını istiyorlar, bir tıkla kod yazayım herşey görsel olsun nesnelerle çalışayım istiyorlar bundan ötürü olmalı ki insanlar bu yönde tercihlerini kullanıyorlar. Eee arkanızda koskoca Microsoft var, Visual Studio gibi yardımcı bir arayüz programı var, destek var, para var, firmalar var, kaynak eğitim sertifika varda var…

Tabi benim yönelişimin temelinde tamamen bunlar yatmıyor, eski Visual Basic günlerimi özledim o günkü yaptığım işleri yeniden yapmak istiyorum diyelim ve bu konuyu bitirelim.

Yazdıklarım tamamen bir tercihin sonucudur tercihimin doğru olduğunuda aşağıdaki tablo ispatlıyor. Tüm bilgisayarcı arkadaşlarımı düşey düzleme bekliyorum. Yatay, yatan yatar nereye kadar…

kaynak: http://www.tiobe.com/index.php/content/paperinfo/tpci/index.html

İyi  bir joomla siteye sahip olmak istiyorsanız öncelikle iyi bir hosting firmasından host satın almalısınız bu konuda Natro ve websahibi çok iyi hizmet vermekte. Tüm bunlarında ardından joomlayı kaynağından indirip(joomlatr.org) kurulum işlemine başlayabilirsiniz.

Bu sürümde yaşadığım tek problem LOCK TABLE hatasıydı, kurulum sırasında oluşan bir hata değil bu yüklemeden sonra herhangi bir değişiklik yaptığınızda bu sorunu yaşıyorsunuz. Sorun şu şekilde;

Error building Admin Menus
Component Install: DB function failed with error number 1044
Access denied for user ‘mhalcim’@'%’ to database ‘yenimhalim’ SQL=LOCK TABLES `fupc2_assets` WRITE
SQL =LOCK TABLES `#__assets` WRITE

Veri kaydedilemedi. Hata: Access denied for user ‘mhalcim’@'%’ to database ‘yenimhalim’ SQL=LOCK TABLES `fupc2_assets` WRITE

bu sorunu hosting firmanızı arayıp MySQL veritabanınızın LOCK TABLE özelliğini açtırarak halledebilirsiniz.

http://www.blkmhal.k12.tr   Joomla 1.7 gerçekten sitemize çok yakıştı.